e-papierosy

E-papierosy pojawiły się na polskim rynku już około 15 lat temu. Od tamtej pory utarła się opinia, że te urządzenia są „zdrowszą alternatywą” dla klasycznych papierosów a także mogą być pomocne w walce z uzależnieniem od nikotyny. 

Czy wiesz, co naprawdę wchodzi w skład liquidów używanych do e-papierosów? Jakie są konsekwencje zdrowotne wapowania? Czy rzeczywiście e-papierosy są bezpieczniejszym wyborem? Mam nadzieję, że odpowiedzi na te pytania znajdziesz w dzisiejszym wpisie.

Co to jest e-papieros?

E-papieros (czy też papieros elektroniczny) to urządzenie, które podgrzewając płyn (tzw. liquid) wytwarza parę podobną do dymu papierosowego, którą palacz wdycha. Liquid składa się z wody, glikolu propylenowego, nikotyny w różnych stężeniach oraz aromatów, dodatków smakowych. Trudno jednak o konkretne regulacje prawne dotyczące składów liquidów, stąd w ich składzie badacze znaleźli dziesiątki substancji, które mogą mieć negatywny wpływ na organizm człowieka.

 Skład liquidów do e-papierosów

Glikol propylenowy to rozpuszczalnik dla nikotyny i aromatów. Jest on uznany za związek bezpieczny dla człowieka, pojawiają się jednak badania dotyczące jego wpływu na występowanie alergii oraz podrażnień. Glikol propylenowy łatwo przenika przez błony śluzowe, także te występujące w układzie oddechowym. Przyjmowany w dużych dawkach może powodować podrażnienie błon śluzowych i kaszel.

Drugim głównym składnikiem liquidów jest oczywiście nikotyna. Jest to substancja psychoaktywna – oznacza to, że stymuluje pewne miejsca w układzie nerwowym i może w ten sposób prowadzić do uzależnienia. Nikotyna wywołuje uczucie przyjemności, sprzyja koncentracji, zmniejsza uczucie lęku. Badania na zwierzętach wykazały również, że ta substancja zmienia skład białek budujących połączenia między komórkami nerwowymi, co wzmacnia siłę uzależnienia.

Podczas badania składów różnych liquidów znaleziono w nich jeszcze dziesiątki innych substancji. Większość z nich to związki o skomplikowanej budowie i trudnych nazwach – znajdziesz je w badaniu, które linkuję w źródłach. Warto jednak zauważyć, że należą one do  substancji opisanych jako szkodliwe po połknięciu, szkodliwe w następstwie wdychania lub drażniące.

To dobre miejsce, żeby zakrzyknąć w proteście: te substancje to przeważnie składniki zapachowe i można je spotkać w kosmetykach! I tak, to jest prawda. Różnica jednak między liquidami a kosmetykami jest taka, że tylko te drugie podlegają przeróżnym regulacjom prawnym, które ściśle określają zawartości tych substancji w preparatach. Dodatkowo, badanie składu liquidów wykazało, że nie zawsze skład podany na opakowaniu zgadzał się ze stanem faktycznym.

Badacze z Portland State University odkryli, że podczas podgrzewania liquidów zawierających kwas benzoesowy lub benzaldehyd wydziela się benzen – jedna z najsilniejszych występujących w powietrzu toksyn! Jest to znacznie mniejsza ilość niż podczas palenia tradycyjnych papierosów, jednak benzen może powodować poważne nowotwory, np. białaczki.

Ważne jest, by zapamiętać dwie informacje – to, że podgrzewanie liquidu może zmieniać jego skład chemiczny (czyli substancji szkodliwych może być więcej niż w składzie produktu napisanym na opakowaniu) oraz to, że szkodliwe działanie papierosów i e-papierosów sięga dużo dalej niż tylko do płuc.

Zalecana wzmożona czujność

Podczas wapowania palacz wprowadza do swojego organizmu wszystkie związki zawarte w liquidzie oraz, jak już wiesz, te związki, które powstają w wyniku podgrzewania produktu. Może być to szczególnie niebiezpieczne ze względu na tę właściwość rozpuszczalnika, o której wspomniałam wyżej: łatwe przekraczanie błon śluzowych. Może to powodować, że barierę pęcherzyków płucnych przekroczy nie tylko nikotyna (na czym palaczowi zależy) ale też pokonają ją wszystkie dodatki. Ich wpływ na skórę jest często zbadany dobrze i dlatego bezpiecznie stosujemy kosmetyki, które je zawierają. Nie wiemy jednak do końca co się stanie, gdy substancje te zostaną podgrzane, zainhalowane i z krwią dostarczone do wszystkich komórek ciała.

E-papierosy a rak płuc

Karcynogeneza, czyli proces powstawania nowotworu trwa często całe lata. Moda na e-papierosy to stosunkowo nowe zjawisko, więc i czas obserwacji wpływu wapowania na organizm człowieka jest krótki. Za krótki, żeby orzec z całą pewnością o związku e-papierosów z nowotworami. Trzeba jednak liczyć się z tym, że podczas wapowania inhaluje się wiele substancji drażniących i potencjalnie szkodliwych.

Lekarze z różnych krajów zaobserwowali jednak nową jednostkę chorobową, występującą szczególnie u młodych ludzi. Co tych ludzi łączy? Nałogowe używanie e-papierosów.

Uszkodzenie płuc związane z używaniem e-papierosów 

EVALI (ang. e-cigarette or vaping product use associated lung injury), czyli uszkodzenie płuc związane z wapowaniem to choroba o podłożu prawdopodobnie zapalnym. Jest trudna w diagnozie i leczeniu ze względu na to, że dostępnych produktów jest naprawdę wiele a różne substancje mogą powodować różne odmiany tej choroby. Co dodatkowo utrudnia sprawę to fakt, że nie ma jednego specyficznego badania, które ze stuprocentową pewnością określi, że to właśnie ta choroba jest źródłem objawów pacjenta.

Jakie to objawy? Duszność, kaszel, ból w klatce piersiowej, czasem odkrztuszanie krwi i nudności. W badaniach krwi, wycinków płuc i w badaniach obrazowych płuc wyniki nie u wszystkich są takie same. Mają jednak pewną cechę wspólną – wskazują na proces podobny jak w zapaleniu płuc ale bez infekcji.

Czy ta choroba jest groźna? Tak. Część opisanych pacjentów musiała trafić na oddział intensywnej terapii, ponieważ wymagała wspomagania oddechu. EVALI może doprowadzić nawet do śmierci pacjenta.

W tym miejscu warto wspomnieć o jeszcze jednym składniku liquidów. Dodawana jest do nich czasem pewna forma witaminy E. Znów można powiedzieć – ale witamina jest zdrowa, jest też w kosmetykach! Tak, to prawda. Jednak substancja ta, kiedy jest podgrzana i wdychana, może być szkodliwa. Przypuszcza się, że to właśnie ten składnik liquidów odpowiada za wywołanie większości przypadków EVALI, co oczywiście nie oznacza, że inne składniki są w pełni bezpieczne.

Czy e-papierosy są lepsze od tradycyjnych?

Najlepsze są żadne!

Badania jednak donoszą, że e-papierosy są efektywną formą pomocy w zrywaniu z paleniem papierosów i dają lepszy skutek niż nikotynowa terapia zastępcza (np. plastry).

Jeśli decydujesz się rzucać palenie z pomocą e-papierosów to nie wracaj do tradycyjnych, nie mieszaj też różnych form przyjmowania nikotyny. Pamiętaj o celu, czyli ograniczeniu i w końcu rzuceniu nałogu. Jeśli potrzebujesz wsparcia – udaj się do swojego lekarza rodzinnego, możesz uzyskać także leki, które pomogą Ci w walce z nałogiem.

Stanowczo zakazane jest używanie papierosów i e-papierosów przez kobiety w ciąży.

Pamiętaj o możliwości śledzenia facebookowej strony Zdrowotopii, żeby być na bieżąco z nowymi wpisami!

  

Źródła (stan stron internetowych na 15.06.2020):

  1. MEN i GIS ostrzegają przed e-papierosami (https://www.mp.pl/pacjent/pediatria/aktualnosci/badania/218102,men-i-gis-ostrzegaja-przed-e-papierosami)
  2. Outbreak of Lung Injury Associated with the Use of E-Cigarette or Vaping Products (https://www.cdc.gov/tobacco/basic_information/e-cigarettes/severe-lung-disease.html)
  3. Pulmonary Illness Related to E-Cigarette Use in Illinois and Wisconsin — Final Report (https://www.nejm.org/doi/full/10.1056/NEJMoa1911614)
  4. EVALI: New information on vaping-induced lung injury (https://www.health.harvard.edu/blog/evali-new-information-on-vaping-induced-lung-injury-2020040319359)
  5. Rakotwórczy benzen w e-papierosach (https://www.mp.pl/pacjent/pulmonologia/aktualnosci/160838,rakotworczy-benzen-w-e-papierosach)
  6. Badanie składu płynów do e-papierosów – deklaracje producenta a stan rzeczywisty w wybranej serii wyrobów (http://medpr.imp.lodz.pl/Badanie-skladu-plynow-do-e-papierosow-deklaracje-producenta-na-stan-rzeczywisty-w-wybranej-serii-wyrobow,61737,0,1.html)
  7. Uzależnienie od nikotyny (https://podyplomie.pl/publish/system/articles/pdfarticles/000/009/136/original/12-22.pdf?1469795415)
  8. Vitamin E Acetate in Bronchoalveolar-Lavage Fluid Associated with EVALI (https://www.nejm.org/doi/full/10.1056/NEJMoa1916433)
  9. A Randomized Trial of E-Cigarettes versus Nicotine-Replacement Therapy  (https://www.nejm.org/doi/full/10.1056/NEJMoa1808779)
Czy e-papierosy są bezpieczniejsze od tradycyjnych?
Tagi:        

Dodaj komentarz

Twój adres email nie zostanie opublikowany.